Người làm nghề lữ hành giữ được gia đình bằng những việc rất cụ thể: nói trước lịch đi với người thân, giữ vài nghi thức nhỏ khi xa nhà, có mặt thật sự khi ở nhà, đặt giới hạn cho số ngày đi, và cùng gia đình lên kế hoạch cho những mùa cao điểm trùng với lễ Tết.
Chào bạn, đây là Nhà Lữ Hành. Tập cuối của danh mục này không nói về khách, mà về những người ở nhà chờ người làm nghề trở về. Đây là chuyện mà nhiều người trong nghề nghĩ tới mỗi đêm ở khách sạn, nhưng hiếm khi nói ra.
Cái giá của nghề đi nhiều
Nghề lữ hành, nhất là hướng dẫn viên, có những tháng đi liên tục. Lễ Tết, nghỉ hè, những ngày người khác nghỉ lại là ngày mình làm việc nhiều nhất. Có người lỡ sinh nhật con, lỡ đám giỗ, lỡ những ngày người thân cần mình.
Gia đình phải gánh phần việc nhà, chăm con, chăm người già trong những ngày mình vắng. Người ở nhà có lúc mệt, có lúc buồn, có lúc thấy mình bị bỏ lại.
Người làm nghề cũng mệt theo cách riêng: xa nhà, nhớ nhà, về tới nơi thì kiệt sức, chưa kịp nghỉ đã lại đi.
Thừa nhận cái giá đó là bước đầu tiên. Nhiều cặp vợ chồng gặp khó không phải vì nghề, mà vì không ai nói ra những điều này với nhau.
Báo lịch sớm và cùng lên kế hoạch
Một thói quen đơn giản giúp gia đình đỡ hụt hẫng là báo lịch đi càng sớm càng tốt. Có một tấm lịch chung ở nhà, đánh dấu những ngày đi, những ngày về. Người ở nhà biết trước để sắp xếp công việc, nhờ người hỗ trợ.
Với mùa cao điểm trùng lễ Tết, hãy bàn với gia đình từ trước: năm nay mình đi những ngày nào, nhà mình đón Tết thế nào, có thể đón sớm hay muộn hơn một chút. Nhiều gia đình người làm du lịch có những cái Tết lệch ngày mà vẫn rất ấm.
Nếu có thể, xin công ty xếp lịch để không đi hết tất cả các dịp lễ trong năm. Luân phiên với đồng nghiệp là cách nhiều nơi làm.
Người tự do có quyền chọn hơn, nên hãy dùng quyền đó: chọn trước vài dịp quan trọng của gia đình và không nhận đoàn vào những ngày ấy.
Giữ kết nối khi xa nhà
Một cuộc gọi ngắn mỗi tối, một tấm ảnh gửi về từ nơi mình đang đến, một lời chúc con ngủ ngon. Những nghi thức nhỏ ấy giữ sợi dây nối với gia đình qua những ngày xa.
Hãy chọn một khung giờ cố định, ví dụ sau khi khách đã nghỉ, để gọi về. Con nhỏ sẽ quen và chờ cuộc gọi ấy. Người lớn sẽ yên tâm vì biết mình vẫn ổn.
Đừng chỉ kể những chuyện mệt mỏi, cũng đừng chỉ kể những chuyện vui ở nơi xa khiến người ở nhà thấy chạnh lòng. Hỏi han chuyện nhà nhiều hơn kể chuyện mình.
Có những người làm nghề mang về cho con một món quà nhỏ từ mỗi chuyến đi: một chiếc lá, một viên sỏi, một câu chuyện. Con lớn lên với cả một bộ sưu tập những nơi bố mẹ đã đi.
Có mặt thật sự khi ở nhà
Về tới nhà sau một chuyến dài, phản xạ là nằm vật ra và nhìn điện thoại. Nhưng gia đình đã chờ mình nhiều ngày. Hãy cho mình một khoảng nghỉ ngắn, rồi thật sự có mặt: ăn cơm cùng nhà, đưa con đi học, nghe người thân kể chuyện.
Đặt giới hạn cho công việc khi ở nhà: những ngày nghỉ thì tắt bớt thông báo, chỉ nghe những cuộc gọi thật sự cần. Điều hành và công ty quen sẽ hiểu nếu mình nói trước.
Nhận lại phần việc nhà mà người kia đã gánh trong lúc mình đi. Một bữa cơm mình nấu, một buổi mình đưa ông bà đi khám, có ý nghĩa hơn mọi món quà.
Thời gian ở nhà của người làm nghề lữ hành ít hơn nhiều người, nên chất lượng của nó càng quan trọng.
Biết khi nào cần đi ít lại
Có những giai đoạn gia đình cần mình nhiều hơn: con mới sinh, con chuẩn bị thi, cha mẹ già yếu. Đó là lúc nên cân nhắc đi ít lại, chuyển sang những vị trí ở văn phòng như điều hành, hay chỉ nhận những tour ngắn ngày.
Quyết định đi ít không phải là bỏ nghề, mà là đổi nhịp. Nghề lữ hành có nhiều vị trí để người ta đổi nhịp mà vẫn ở lại với nghề.
Hãy nói chuyện thẳng thắn với công ty về hoàn cảnh của mình. Nhiều công ty sẵn lòng sắp xếp cho người làm lâu năm, có trách nhiệm.
Một người làm nghề lữ hành hạnh phúc là người đi được nhiều nơi, mà vẫn có một nơi để trở về. Giữ được nơi đó cũng là một phần của tay nghề.
Câu hỏi thường gặp
Làm hướng dẫn viên có khó lập gia đình không?
Không khó hơn nhiều nghề khác, nhưng cần sự thấu hiểu từ hai phía. Báo lịch sớm, giữ liên lạc khi xa, có mặt thật khi ở nhà và biết đi ít lại khi gia đình cần là những điều giúp nhiều người làm nghề giữ được gia đình.
Người làm du lịch đón Tết thế nào khi phải đi tour?
Nhiều gia đình đón Tết sớm hoặc muộn hơn vài ngày, hay chọn một phần thời gian quan trọng nhất để có mặt. Bàn trước với gia đình và xin luân phiên lịch với đồng nghiệp là cách nhiều người làm.
Có nên làm hướng dẫn viên khi con còn nhỏ?
Tuỳ hoàn cảnh và sự hỗ trợ của gia đình. Nhiều người chọn nhận tour ngắn ngày, hạn chế đi dài hoặc chuyển tạm sang điều hành ở giai đoạn con còn nhỏ, rồi đi nhiều lại khi con lớn hơn.
Làm sao giữ liên lạc với gia đình khi đi tour dài?
Chọn một khung giờ cố định mỗi ngày để gọi về, gửi vài tấm ảnh, hỏi han chuyện nhà nhiều hơn kể chuyện mình. Những nghi thức nhỏ đều đặn giữ sợi dây gắn bó qua những ngày xa.
Khi nào người làm nghề lữ hành nên đi ít lại?
Khi gia đình cần mình nhiều hơn như có con nhỏ, con thi cử, cha mẹ già yếu, hoặc khi sức khoẻ bản thân cần nghỉ. Có thể chuyển sang vị trí văn phòng hay nhận tour ngắn để đổi nhịp mà vẫn ở lại với nghề.
